Çanakkale Savaşları’na Dair Tarihi Belgeler Gün Yüzüne Çıktı: MSB’nin Arşivinden Erişime Açıldı

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) arşivinde yer alan Çanakkale Savaşları’na ilişkin belgeler, kamuoyunun erişimine sunuldu. Bu belgeler arasında Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile dönemin diğer komutanlarının imza attığı stratejik direktifler yer almakta, cephe savaşlarının detaylarını gözler önüne sermekte. 12 Nisan 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre, bu belgeler MSB’nin resmi internet sitesinde “Arşiv ve Askeri Tarih Daire Başkanlığı” bölümündeki “Belgeler” sekmesinde paylaşıldı.

Bu belgelerin en dikkat çekeni, 2 Şubat 1915 tarihinde “Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevki Komutanlığı Harp Ceridesi” tarafından kaydedilen yazıya ait. Bu tarihli belgede, Çanakkale Limanı’nda yer alan Peleng-i Derya, Aydın Reis, Nusret gibi gemilerin oluşturacağı filo hakkında bilgiler verilmektedir. Komutanlığın Peleng-i Derya gemisi tarafından yürütüleceği ve diğer gemilerin iletişimi bu filo üzerinden sağlayacağı belirtiliyor. Ayrıca, Aydın Reis’in, Peleng-i Derya gemisinin görevde olmadığı durumlarda komutanlığa vekalet edeceği ifade edilmektedir.

Arşivdeki bir diğer önemli belge ise, 4 Mart 1915 tarihli ve 19’uncu Tümen Komutanı Mustafa Kemal’in imzasını taşıyan yazıdır. Bu yazıda, düşmanın Seddülbahir’deki çıkarma girişiminin başarısız olduğu ve bölgenin kontrol altına alındığı bildirilmekte. Ayrıca, Saros Körfezi yönünden iki zırhlının ilerlediği ve birliklerin konuşlandığı bölgelerin detayları aktarılmaktadır.

Nusret Mayın Gemisi’nin faaliyetlerine dair kayıtlar da arşiv belgeleri arasında yer almakta. 8 Mart 1915 tarihli harp ceridesinde, Nusret’in Karanlık Liman’da toplam 26 mayın bıraktığı ve daha sonra Kepez Burnu açıklarında görüldüğü belirtilmiştir. Ayrıca, Kuzey Grubu Komutanı Mehmet Esat Bülkat Paşa’nın 27 Temmuz 1915 tarihli yazısında, düşmanın yeni bir çıkarma hazırlığında olabileceği bilgisi yer almakta. Bu nedenle sahil hattının güçlendirilmesi ve kıyı savunmasının artırılması gerektiği vurgulanmıştır.

Önemli bir diğer belge ise, 15 Eylül 1915 tarihli “Cephe Emirleri” başlıklı yazıdır. Anafartalar Grubu Komutanı Albay Mustafa Kemal imzasıyla kaleme alınan bu yazıda, Koyun Limanı’nın stratejik önemi vurgulanmakta ve burada savunma amaçlı birliklerin bulundurulması gerektiği ifade edilmektedir.

Bu tarihi belgeler, Milli Savunma Bakanlığı’nın resmi internet sitesi üzerinden erişim sağlanarak incelenebilir. Çanakkale Savaşları’nın tozlu sayfalarını aralayan bu belgeler, Türk tarihinin önemli bir dönemine ışık tutmaktadır.