Cumhuriyetimizin 102. yılı, Aydınlanma ve çağdaşlık mücadelesinin simgesi olan Yenigün gazetesi ile birlikte kutlanıyor. Yunus Nadi’nin “demokrasinin savunucusu” anlayışıyla yola çıkan Cumhuriyet, bu süre zarfında birçok zorlukla karşılaştı ancak çizgisinden asla taviz vermedi. 7 Mayıs 2026 tarihinde 102 yılı geride bırakan Cumhuriyet gazetesi, Kurtuluş Savaşı’nın zorlu koşullarından bugüne kadar geçen sürede, devrimci bir duruş sergileyerek tarihteki yerini aldı.
Cumhuriyet gazetesi, 7 Mayıs 1924 tarihinde yayın hayatına başladığı ilk başyazısında, “Cumhuriyet, ne hükümet ne de parti gazetesidir. Cumhuriyet, sadece cumhuriyetin ve demokrasinin savunucusudur” diyerek misyonunu net bir şekilde ortaya koydu. 102 yıl boyunca, devrimler, 2. Dünya Savaşı, tek partiden çok partili hayata geçiş, siyasi dalgalanmalar ve ekonomik krizler gibi pek çok olaya tanıklık etti. Cumhuriyet gazetesi, Türkiye Cumhuriyeti ile özdeşleşmiş, adını Kurtuluş Savaşı’nın lideri Mustafa Kemal Atatürk’ten almış bir kurum olarak, sadece bir gazetenin değil, bir devrimin de tarihi olarak kabul ediliyor.
Yolculuğuna 2 Eylül 1918’de başlayan Yenigün gazetesi, Mütareke döneminde ulusal davayı savunarak pek çok baskıya uğradı. 1920’de Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkmasının ardından Yunus Nadi Anadolu’ya geçmek zorunda kaldı. Ankara’ya taşındığında, ilk basım için el ile çalıştırılan köhne bir baskı makinesi ile mücadele etti. O dönemde, Ankara’da yerli mürettip bulmak oldukça zordu. Ancak, bu zorluklar Yenigün’ün varlığını sürdürebilmesi için gereken azmi ve kararlılığı doğurdu.
Nadir Nadi, bu günleri bir çocukluk anısıyla şöyle hatırlatıyor: “1921’de Sakarya Savaşı’nın en yoğun dönemleriydi. Yenigün’ün matbaası Ankara’dan Kayseri’ye taşınmıştı. Kolla çevrilen bir makine ile çalışıyorduk. O zaman 12 yaşındaydım ve tüm sürece yardımcı oluyordum.” Zorlu koşullar altında bile 2.500 adet gazete basmak mümkündü; bu, her sayının iki yüzü ayrı basıldığı için toplamda 5 bin baskı demekti. Anadolu gazeteleri, bağımsızlık mücadelesinin sesini dünya genelinde duyururken, ulusal direnişin kamuoyunu oluşturma görevini de üstlenmişti.
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilan edilmesiyle birlikte, ulusal bağımsızlık mücadelesi yeni bir aşamaya girmişti. Yenigün gazetesi, bu dönemde de bağımsızlık ve demokrasi mücadelesini sürdürmeye devam etti. Cumhuriyet’in 102 yıllık yolculuğu, sadece bir gazetenin hikayesi değil, aynı zamanda bir ulusun bağımsızlık ve özgürlük arayışının da simgesidir.
